ابزار کاربر

ابزار سایت


نوار کناری

  • رویدادهای کنونی
  • مقاله تصادفی
  • کمک مالی
  • همکاری

  • تغییرات اخیر
  • ویکی‌نویس شوید!
  • راهنما

  • ابزارها
  • پیوندها به این صفحه
  • تغییرات مرتبط
  • بارگذاری پرونده
  • صفحه‌های ویژه
  • پیوند پایدار
  • اطلاعات صفحه
  • آیتم ویکی‌داده
  • یادکرد پیوند این مقاله

سایکوفارماکولوژی

تاریخچه Psychopharmacology ( دارو درمانی بیماری های روانی )

سرآغاز دارودرمانی در بیماری‌های روانی، با استفاده تفریحی و آزمایشی مواد و داروهای طبیعی توسط انسان، به اوایل قرن نوزدهم میلادی بر می‌گردد. ترکیبات و مشتقات گیاهی مثل چای و تریاک در مناطق شرقی، تنباکو و قهوه در قاره آمریکا، و الکل در اقصی نقاط جهان، به راحتی در دسترس بودند. با گذشت زمان، دانشمندان به طور فزاینده ای نسبت به تأثیرات این داروها روی رفتارهای حیوانی، کنجکاو شدند. پس از انجام تست های حیوانی، شواهد بسیاری مبنی بر اثربخشیِ برخی ترکیبات و داروها یافته شد. در نیمه دوم قرن نوزدهم، مصرف موادی مثل «مورفین» و «کلرال هیدرات» ، در تیمارستان ها و بیمارستان های دانشگاهی شیوع پیدا کرد.

پیش از ظهور «کلروپرومازین» و «تیوریدازین» در دهه 1950، حدود 500.000 نفر، در مراکز روانی ایالات متحده آمریکا ساکن بودند؛ امّا گسترش و انجام مداخلات دارویی، در عرض 10 سال، این آمار را تا حدود 200.000 بیمارِ بستری در این مراکز کاهش داد.

واژه Psychopharmacology ، به معنای داروشناسی و دارودرمانیِ بیماری های روانی، اولّین بار در اوایل قرن بیستم میلادی مورد استفاده قرار گرفت و تاریخ مدرن داروشناسی بیماری های روانی، با ساخت «کلروپرومازین» آغاز می‌شود. امروزه، واژه Psychopharmacology ، به اثرات داروهای خاص بر روی ذهن و رفتار افراد، اطلاق می‌شود.

دسته بندی داروهای روانگردان

داروهای روانگردان، به طور معمول، برای تغییر خلق و خو یا درمان بیماری های روانی استفاده می‌شوند. داروهایی که برای تغییر خلق و خو یا سطح هشیاری مورد استفاده قرار می‌گیرند، بر اساس اثراتشان بر روی سیستم عصبی مرکزی ( مغز و نخاع ) دسته‌بندی می‌شوند. این داروها با توجه به اثرات محرک، مهاری و یا توهم زا و در هر کدام با بازه اثربخشی متنوع، دسته‌بندی می‌شوند. همچنین داروهایی که برای درمان بیماری‌های روانی استفاده می‌شوند، بر اساس نوع علائمی که برای کاهش، آن‌ علائم را مورد هدف قرار می‌دهند، در سه گروه قرار می‌گیرند:

ضداضطراب ها

داروهایی که در دسته ضداضطراب قرار می‌گیرند، برای کاهش احساسات مربوط به اضطراب در طول فعالیّت‌های روزانه استفاده می‌شوند.

ضدافسردگی

داروهای ضدافسردگی با هدف کاهش احساسات منفی مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ از احساسات غم‌انگیز گرفته، تا افسردگی، و حتی تا افکار خودکشی.

ضد روان پریشی ها

داروهای ضد روان پریشی به منظور درمان اَشکال حاد بیماری های روانی استفاده می‌شوند؛ بیماری‌هایی که در آن‌ها، ممکن است فرد، توهم، یا احساس بزرگی و عظمت را تجربه کند و در خطر آسیب‌رسانی به خودش، و یا دیگران قرار دارد.

سایر ابزارها

توسعه دستگاه‌های تشنّج الکتریکی و درمان با استفاده از این دستگاه‌ها (Electro – convulsive therapy = ECT) ، درمان با استفاده از شوک و کمای ناشی از تزریق مقادیر بالای انسولین ( ICT ) ، و جراحی روانی (سایکوسرجری) در نیمه ابتدایی قرن بیستم، انقلابی در حوزه روانپزشکی به حساب می‌آیند.

لیتیم

گسترش و تمرکز تحقیقات در بررسی خواص درمانی داروها و شیوه های درمانی، برای توسعه داروهای روانگردان، به امری حیاتی مبدّل شد. در سال 1949، John Cade ، پزشک استرالیایی، پس از مشاهده اثرات بی‌حالیِ ناشی از مصرف لیتیم در حیوانات، موفق به کشف لیتیم به‌عنوان یک داروی ضد‌ مانیا(شیدایی) شد؛ که امروزه نیز، هنوز لیتیم برای درمان این‌گونه اختلالات به کار گرفته می‌شود.

در سال 1950، روانپزشکانِ سراسر دنیا، از «کلروپرومازین» ، به‌عنوان یک داروی مؤثّر در درمان پریشانی و جنون تمجید می‌کردند. در حالی که در دهه‌های اخیر، تجویز داروهای ضد اضطراب، ضد افسردگی و ضد جنون در بین روانپزشکان به امری رایج تبدیل شده است. پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده، کارآزمایی‌های بالینی برای شناساییِ اثربخشی داروهای جدید در دسته های مختلفِ داروهای مؤثّر روی اعصاب و روان، افزایش خواهد یافت.

همان‌طور که در سال‌های بعد از 1960، داروهای زیادی در این حوزه کشف شدند؛ برای مثال، آنتاگونیست های سروتونین-دوپامین در طی تحقیقات در آن سال ها کشف شدند؛ داروهایی مثل «ریسپریدون» و «کلوزاپین» در این دسته قرار می‌گیرند و علیه نشانه های مثبت و منفیِ اسکیزوفرنی مؤثر واقع شده‌اند. امروزه نیز، پیشرفت‌هایی در کشف و تولید داروهای ضد آلزایمر، ضد افسردگی و ضد تشنج صورت گرفته‌است که می‌تواند کیفیت زندگی بسیاری از بیماران را افزایش دهد.

اثربخشی دارودرمانی

امّا چیزی که در نهایت، تاریخ دارودرمانی در بیماری های روانی، و همچنین تحقیقات اخیر به ما نشان می‌دهد، این است که این داروها به تنهایی قادر به بهبود کامل وضع زندگی بیماران نیستند و در مراحل نهایی و در حضور مشکلات فیزیولوژیک، می‌توانند به کمک روان درمانی بیایند و در مراحل اوّلیه درمان، اولویت همواره با روان درمانی و راه های غیردارویی است.

سایکوفارماکولوژی.txt · آخرین ویرایش: 2019/09/27 12:24 توسط 1ravankav